Là tỉnh miền núi biên giới, giao thông đi lại khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao, trình độ dân trí, đời sống của một bộ phận nhân dân còn hạn chế. Vì thế, tình hình tội phạm, tệ nạn xã hội trên địa bàn còn diễn biến phức tạp, nhất là tội phạm ma túy và tệ nạn ma túy. Theo số liệu thống kê, từ ngày 15/12/2019 đến ngày 15/6/2024 các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện, bắt giữ 4.847 vụ, 5.562 đối tượng phạm tội về ma túy. Hiện toàn tỉnh hơn 5.400 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, phần lớn đang sinh sống tại cộng đồng, số này tạo ra nguồn cầu rất lớn về tiêu thụ ma túy… Thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TW, ngày 16/8/2019 của Bộ Chính trị về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy, tỉnh đã tập trung chỉ đạo các cấp ủy đảng, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể cụ thể hóa các mục tiêu, yêu cầu, giải pháp về nhiệm vụ phòng, chống và kiểm soát ma túy phù hợp với điều kiện thực tế trên địa bàn; ban hành chương trình, kế hoạch, đề ra giải pháp trong lãnh đạo công tác phòng, chống ma túy để đảm bảo sự chủ động, linh hoạt và đạt hiệu quả cao.

Một giải pháp quan trọng được tỉnh quan tâm thực hiện là đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống ma túy bằng nhiều hình thức, phương pháp đa dạng, phong phú theo phương châm hướng các hoạt động về cơ sở. Nhiều hoạt động tuyên truyền thiết thực, hiệu quả đã được triển khai như: Tổ chức tập huấn cho lực lượng tuyên truyền viên cơ sở; tuyên truyền trực tiếp qua các cuộc họp dân, qua hình ảnh trực quan, sân khấu hóa, cuộc thi; tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội; tổ chức ra quân phát động phong trào toàn dân tham gia phòng, chống ma túy; tuyên truyền lưu động, treo pano, áp phích, phát tài liệu, tờ gấp tuyên truyền về ma túy… Trong 5 năm qua, các đơn vị, địa phương trong tỉnh đã xây dựng được 567 phóng sự, chuyên mục, hơn 6.940 tin, bài và hàng nghìn ảnh tuyên truyền về ma túy; tuyên truyền lưu động 860 buổi, dựng 40 pano, treo 6.787 băng rôn, áp phích, tranh cổ động; biên tập và cấp phát 4.120 tài liệu, 15.100 tờ gấp về ma túy… Tỉnh duy trì thực hiện các mô hình hiệu quả như: “Tuyến đường thanh niên tự quản về an ninh trật tự”, “Khu phố không có thanh thiếu niên mắc tệ nạn xã hội”, phong trào “3 không” (không thử, không giữ, không sử dụng ma túy), “Hòm thư tố giác tội phạm”, “Xây dựng xã, phường không ma túy”…

Đáng chú ý, tỉnh tiếp tục xây dựng, củng cố các mô hình, tổ chức quần chúng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở; triển khai mô hình “Bản an toàn không ma túy” ở huyện Nậm Pồ, “Bản làng bình yên” ở huyện Mường Nhé; nhân rộng mô hình “Xã biên giới sạch về ma túy” tại địa bàn 29 xã biên giới. Đặc biệt, công tác đấu tranh, xử lý tội phạm và tệ nạn ma túy được lực lượng chức năng thực hiện hiệu quả qua việc liên tục mở các đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm; triển khai lực lượng xuống các tuyến, địa bàn trọng điểm, phức tạp về ma túy để nắm chắc tình hình, triệt xóa các tụ điểm phức tạp về ma túy, đấu tranh triệt phá các đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy từ khu vực biên giới vào nội địa và trên tuyến giao thông. 5 năm qua, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện, bắt 41 đối tượng truy nã nguy hiểm và đặc biệt nguy hiểm phạm tội về ma túy; triệt phá 4 tụ điểm, 395 điểm phức tạp về ma túy, vô hiệu hóa 6 điểm; phát hiện, điều tra, làm rõ 4.847 vụ phạm tội về ma túy; phát hiện và tổ chức triệt phá hơn 4.322m2 và 4.205 cây thuốc phiện… Mặt khác, công tác cai nghiện ma túy, điều trị nghiện ma túy, quản lý người nghiện ma túy trên địa bàn tỉnh có sự chuyển biến tích cực. Trong 5 năm qua, toàn tỉnh tổ chức cai nghiện ma túy cho hơn 4.820 người (tăng 689 người so với giai đoạn 2015 - 2019); công tác điều trị cai nghiện ma túy bằng thuốc thay thế tiếp tục được triển khai và duy trì tại 12 cơ sở điều trị, 31 cơ sở cấp phát methadone...

Tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Nhiều đường dây buôn bán ma túy có tính chất xuyên quốc gia với quy mô, số lượng ma túy lớn và các tụ điểm phức tạp về ma túy đã bị phát hiện, triệt phá; tội phạm ma túy và các tệ nạn ma túy cơ bản được kiềm chế, ngăn chặn. Qua đó, góp phần ổn định an ninh trật tự, tạo môi trường lành mạnh phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, giữ gìn cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân.