Ngày 3/2/2022, tại ngã ba Nậm He, xã Mường Tùng (huyện Mường Chà) Bộ đội Biên phòng tỉnh chủ trì, phối hợp Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm (Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng), Công an tỉnh phá thành công Chuyên án ĐB1221P.2. bắt quả tang Chang A Má (SN 1992, trú tại bản Nậm Vì, xã Chung Chải, huyện Mường Nhé) vận chuyển 72 bánh hêrôin từ khu vực cột mốc 65 tuyến biên giới Việt Nam - Lào, thuộc địa phận xã Si Pa Phìn (huyện Nậm Pồ) sang tỉnh Lai Châu.

Tháng 5/2022, tại Km01 + 700 quốc lộ 279 thuộc địa phận thị trấn Tuần Giáo (huyện Tuần Giáo), Công an tỉnh đã phối hợp với các lực lượng chức năng phá thành công Chuyên án 422-S, bắt giữ 4 đối tượng, gồm: Giàng A Trừ (SN 1996), Ly A Khá (SN 2000), Ly A Mạnh (SN 2002) và Giàng A Só (SN 2002) đều trú xã Núa Ngam (huyện Điện Biên), đang trên đường vận chuyển 115 bánh hêrôin được mua từ Lào (trọng lượng 40,2kg) đi tiêu thụ tại tỉnh Lào Cai.

Vào hồi 17 giờ 35 phút ngày 15/5, tại bản Đề Pua, xã Phìn Hồ (huyện Nậm Pồ), tổ công tác do Công an huyện Mường Chà chủ trì phối hợp với các đơn vị chức năng trong và ngoài lực lượng phá thành công chuyên án ma túy 523L, bắt quả tang 2 vợ chồng Giàng A Lềnh (SN 1986) và Mùa Thị Dính (SN 1988), trú tại bản Nà Bủng 1, xã Nà Bủng, huyện Nậm Pồ về hành vi mua bán trái phép chất ma túy. Vật chứng thu giữ gồm 16 bánh heroine và một số tài liệu có liên quan. Quá trình vây bắt, Giàng A Lềnh đã dùng dao chống trả quyết liệt lại tổ công tác hòng tẩu thoát. Sau đó, biết không thể trốn thoát, Lềnh đã dùng dao tự cứa cổ và đâm vào bụng của mình để tự tử. Tuy nhiên, công tác đã khống chế đối tượng, đảm bảo an toàn cho lực lượng vây bắt và đưa đối tượng về Trung tâm y tế huyện Mường Chà cấp cứu.

Trên đây chỉ là 3 trong nhiều vụ buôn bán ma túy lớn bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ. Theo thống kê, từ đầu năm 2020 đến nay, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng bắt giữ 296 vụ với 384 đối tượng tội phạm về ma túy (trong đó có 25 chuyên án lớn), thu giữ hàng chục ki lô gam hêrôin, hơn 44kg ma túy đá, gần 1,7 triệu viên ma túy tổng hợp... Công an tỉnh phối hợp với các lực lượng phát hiện, bắt giữ 3.122 vụ, với 3.526 đối tượng, thu giữ hơn 399kg hêrôin, hơn 291kg ma túy tổng hợp, 17kg ma túy đá, gần 25kg thuốc phiện.

Theo nhận định của các cơ quan chức năng, những năm gần đây các vụ buôn bán ma túy ngày càng lớn cùng với sự liều lĩnh, hung hãn cũng như thủ đoạn tinh vi của các đối tượng phạm tội. Tội phạm ma túy sẵn sàng dùng các loại hung khí, thậm chí cả vũ khí quân dụng để chống trả lực lượng chức năng tới cùng.

Mặc dù lực lượng Hải quan, Công an, Biên phòng tỉnh đã liên tiếp triệt phá nhiều đường dây ma túy lớn, nhưng do đặc điểm địa bàn biên giới nhiều đường mòn, gần trung tâm sản xuất ma túy của thế giới là khu vực Tam Giác Vàng, dân cư hai bên biên giới có quan hệ họ hàng, dân tộc từ lâu đời... nên các ổ nhóm tội phạm tập kết ma túy sát biên giới Việt - Lào để tìm cách tuồn ma túy vào Việt Nam tiêu thụ. Bên cạnh đó, do lợi nhuận từ việc mua bán ma túy quá lớn nên các đối tượng vẫn bất chấp quy định của pháp luật để lao vào con đường phạm tội. Nhiều đối tượng không có việc làm ổn định, nghiện ma túy nên đã vận chuyển ma túy thuê cho các đối tượng khác để có tiền mua ma túy, tiêu xài.

Nguyên nhân nữa là do sự khó khăn về kinh tế và nhận thức còn hạn chế của người dân vùng biên. Lợi dụng điều này, tội phạm ma tuý đã lôi kéo người dân tham gia vào việc vận chuyển trái phép ma tuý qua biên giới. Cùng đó, sự tham gia của chính quyền ở một số địa phương chưa tích cực, chưa kiên quyết trong công tác chỉ đạo, có tư tưởng “khoán trắng” cho lực lượng chuyên trách.

Để ngăn chặn tình trạng buôn bán ma túy, cần đồng bộ các biện pháp phòng chống, ngăn ngừa, như: Nắm bắt tình hình về tội phạm ma túy, phối kết hợp với các nước, các tổ chức quốc tế để kịp thời phát hiện, triệt phá các đường dây ma túy lớn xuyên quốc gia; đẩy mạnh tuyên truyền vận động nhân dân tham gia đấu tranh phòng, chống ma túy, cam kết không tham gia vận chuyển ma túy, tích cực phát hiện tố giác tội phạm. Đồng thời đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt ở các vùng biên giới, địa bàn khó khăn, tạo việc làm ổn định, nâng cao đời sống cho người dân.