ĐBP - Mua bán người (MBN) là tội phạm đặc biệt nguy hiểm, xâm hại quyền con người, gây nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội. Tại Điện Biên, loại tội phạm này vẫn tiềm ẩn nguy cơ với thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp, đòi hỏi công tác đấu tranh phải được triển khai từ cơ sở, gắn chặt với tuyên truyền, phòng ngừa và nâng cao nhận thức của người dân.

Những năm gần đây, các đối tượng MBN triệt để lợi dụng mạng xã hội và nhu cầu tìm việc làm của người dân, nhất là thanh niên ở vùng sâu, vùng xa. Dưới vỏ bọc các tài khoản facebook giả danh doanh nhân thành đạt, nhà tuyển dụng uy tín, chúng đăng tải thông tin tuyển dụng “việc nhẹ lương cao”, “làm văn phòng, thao tác máy tính”, với mức thu nhập hấp dẫn từ 20 đến 30 triệu đồng mỗi tháng. Khi nạn nhân tin tưởng, “mắc câu”, các đối tượng từng bước dẫn dắt, tổ chức ăn ở, làm giấy tờ, đưa đi nước ngoài bằng những con đường hợp pháp và bất hợp pháp đan xen.

Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt tạm giam 5 bị can về các hành vi MBN, MBN dưới 16 tuổi và cưỡng đoạt tài sản; giải cứu an toàn 9 nạn nhân. Đây là đường dây MBN liên tỉnh, xuyên quốc gia, do các đối tượng: Mào Văn Lâm (sinh năm 2008), Lò Đại Nam (sinh năm 2009) cùng trú tại xã Tủa Chùa; Bùi Hoàng Hiệp (sinh năm 2006) trú tại xã Cao Dương, tỉnh Phú Thọ; Hồ Thị Kim Oanh (sinh năm 1984) trú tại xã Nội Bài, TP. Hà Nội và Vũ Việt Anh (sinh năm 1985), phường An Biên, TP. Hải Phòng cầm đầu, móc nối với các đối tượng người Trung Quốc hoạt động tại Myanmar và Lào.

Theo điều tra, sau khi tuyển được người, các đối tượng đưa nạn nhân đến một văn phòng tuyển dụng trá hình tại Hà Nội, tổ chức chỗ ăn ở, làm hộ chiếu, lo vé máy bay để đưa sang Thái Lan, sau đó chuyển thẳng đến Myanmar. Tại đây, nạn nhân bị giao cho các công ty do người Trung Quốc quản lý, ép buộc thực hiện các hành vi lừa đảo qua mạng. Những người không chịu làm việc hoặc có ý định bỏ trốn bị đe dọa, đánh đập, ép gọi điện về gia đình yêu cầu nộp tiền chuộc lên tới 250 triệu đồng. Nếu không có tiền chuộc, họ tiếp tục bị bán sang các công ty khác như một món hàng.

Vụ việc này gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ nguy hiểm của tội phạm MBN trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh, không gian mạng trở thành “mảnh đất màu mỡ” để các đối tượng hoạt động. Trước thực trạng đó, Công an tỉnh đã chủ động nắm chắc tình hình, tăng cường công tác nghiệp vụ, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương trong, ngoài tỉnh, kịp thời triệt phá đường dây, giải cứu nạn nhân.

Đại tá Đỗ Ngọc Minh, Phó Giám đốc Công an tỉnh cho biết: Đấu tranh với tội phạm MBN là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Bên cạnh công tác điều tra, xử lý, việc tuyên truyền, phòng ngừa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người dân cần nâng cao cảnh giác trước các lời mời chào đi làm việc ở nước ngoài trên mạng xã hội; mọi thông tin tuyển dụng phải được kiểm chứng qua các cơ quan chức năng, doanh nghiệp được cấp phép, tránh nhẹ dạ, cả tin mà trở thành nạn nhân.

Thực tế cho thấy, hiệu quả phòng, chống tội phạm MBN phụ thuộc rất lớn vào vai trò của chính quyền cơ sở. Tại các xã, phường, công tác tuyên truyền được triển khai thông qua nhiều hình thức như: Họp bản, sinh hoạt chi bộ, hệ thống loa truyền thanh, lồng ghép trong các buổi sinh hoạt của tổ chức đoàn thể. Cùng với chính quyền, các tổ chức đoàn thể phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động hội viên, đoàn viên nâng cao nhận thức, kỹ năng tự bảo vệ. Nhiều mô hình truyền thông tại cộng đồng đã được triển khai, tập trung vào nhóm có nguy cơ cao như: Phụ nữ, thanh niên chưa có việc làm ổn định, người có nhu cầu đi làm ăn xa.

Ở các thôn, bản vùng cao, vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng ngày càng được phát huy. Bằng uy tín và sự am hiểu phong tục, tập quán, họ trở thành cầu nối quan trọng, kịp thời nhắc nhở, cảnh báo người dân trước những lời dụ dỗ bất thường.

Anh Lầu A Chư, bản Ham Xoong, xã Nà Bủng cho biết: Trước đây, trong bản có người nghe theo lời rủ rê đi làm việc ở nước ngoài qua mạng xã hội, thấy họ nói lương cao, không mất tiền, nên cũng tin và muốn đi theo. Từ khi được cán bộ tuyên truyền, giải thích rõ những thủ đoạn MBN, bà con đã cẩn thận hơn; ai thấy thông tin tuyển dụng không rõ ràng hoặc có người lạ đến rủ đi làm đều báo ngay cho trưởng bản hoặc chính quyền.

Cùng với tuyên truyền, Điện Biên tiếp tục chú trọng các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, nâng cao đời sống nhân dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Khi người dân có sinh kế ổn định sẽ hạn chế nguy cơ bị lôi kéo, dụ dỗ.

Từ thực tiễn đấu tranh và phòng ngừa cho thấy, MBN là loại tội phạm có tổ chức, hoạt động tinh vi, luôn tìm cách thích nghi với bối cảnh mới. Vì vậy, công tác phòng, chống phải được triển khai thường xuyên, liên tục, lấy cơ sở làm trọng tâm, người dân làm trung tâm. Khi mỗi người dân nâng cao cảnh giác, khi chính quyền và lực lượng chức năng chủ động, quyết liệt, tội phạm MBN sẽ từng bước bị đẩy lùi, góp phần giữ vững an ninh trật tự, bảo đảm cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Điện Biên có đường biên giới quốc gia trải dài qua 15 xã, với hơn 42.000 hộ dân thuộc 17 dân tộc sinh sống đã đặt ra không ít thách thức trong công tác tuyên truyền, ổn định tư tưởng nhân dân. Từ thực tiễn địa bàn, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh xác định công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật không thể dừng lại ở những buổi nói chuyện truyền thống, hình thức đơn điệu, mà phải thật sự thiết thực, dễ hiểu, gắn với đời sống hàng ngày của người dân.

Công cuộc số hóa ngày càng phát triển mạnh mẽ đã đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc chủ động đấu tranh, phản bác các luận điệu sai trái, âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, bầu cử của các thế lực thù địch nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới. Trong bối cảnh ấy, “Tiếng loa biên phòng” (bao gồm cả hệ thống truyền thanh cơ sở, loa lưu động) của các đồn biên phòng đã và đang phát huy hiệu quả rõ nét, trở thành kênh thông tin gần gũi, tin cậy với nhân dân.

Tại địa bàn xã Sín Thầu, Đồn Biên phòng Sen Thượng chủ động phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền và các ban, ngành, đoàn thể địa phương triển khai đồng bộ nhiều hoạt động tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, trọng tâm là công tác bầu cử. Xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, có ý nghĩa sâu sắc trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân, đơn vị đã lựa chọn những cách làm phù hợp với đặc điểm địa bàn vùng cao, biên giới, nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đa số.

Đại úy Phan Văn Long, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Sen Thượng cho biết, thay vì chỉ tuyên truyền tập trung, cán bộ, chiến sĩ đã trực tiếp đến từng bản, từng hộ gia đình, lồng ghép nội dung tuyên truyền trong các buổi họp dân, sinh hoạt bản, hội nghị cử tri, kết hợp chặt chẽ với công tác dân vận. Cách truyền đạt được điều chỉnh linh hoạt, gần gũi, phù hợp với phong tục, tập quán; sử dụng tiếng của đồng bào bản địa. Song song với đó, đơn vị thường xuyên phối hợp nắm chắc tình hình tư tưởng trong nhân dân, kịp thời phát hiện, đấu tranh phản bác các thông tin xấu độc, luận điệu xuyên tạc liên quan đến công tác bầu cử và Đại hội Đảng.

“Đặc biệt, mới đây, đơn vị đã tranh thủ công nghệ số xây dựng video tuyên truyền đăng tải trên các nền tảng xã hội. Nội dung tuyên truyền được chắt lọc, tập trung làm rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của cuộc bầu cử; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của công dân; tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp; quy trình, thời gian, nguyên tắc bầu cử theo đúng quy định của pháp luật. Qua đó, giúp bà con dễ nghe, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm”, Đại úy Long cho hay.

Tại xã Quảng Lâm, thời gian qua Đồn Biên phòng Na Cô Sa đã phát huy đắc lực mô hình “Tiếng loa biên phòng” trong tuyên truyền Đại hội Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp. Trong đó, kết hợp linh hoạt nhiều phương thức như: Phát thanh qua hệ thống loa cố định, loa kéo biên phòng, cấp phát tờ rơi, treo băng rôn, khẩu hiệu; lồng ghép tuyên truyền trong các các buổi sinh hoạt cộng đồng.

Đơn vị đã chủ động nghiên cứu, biên soạn đề cương, tài liệu tuyên truyền bằng cả tiếng Việt và tiếng dân tộc với nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với trình độ nhận thức của từng nhóm đối tượng. Qua đó, tinh thần “sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” từng bước được lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng; dân chủ ở cơ sở được phát huy; trật tự, an toàn xã hội được giữ vững, tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh nơi biên cương Tổ quốc.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, bên cạnh nhiều hoạt động tuyên truyền được tổ chức, các đồn biên phòng trong tỉnh đã thực hiện hàng trăm giờ phát thanh, tuyên truyền về Đại hội Đảng các cấp và công tác bầu cử. Hệ thống loa truyền thanh cơ sở, đặc biệt là “Tiếng loa biên phòng” lưu động được ghi âm bằng tiếng Mông, tiếng Thái… đã trở thành nhịp cầu nối liền chủ trương của Đảng với đời sống nhân dân. Qua từng bản tin, từng nội dung phát thanh, bà con không chỉ nắm được thông tin về bầu cử, về Đại hội Đảng mà còn nâng cao kiến thức pháp luật, ý thức cảnh giác trước những âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.

Người dân ngày càng hiểu rõ hơn ý nghĩa của Đại hội Đảng, của cuộc bầu cử thông qua việc tích cực tham gia đóng góp ý kiến vào các hội nghị tiếp xúc cử tri do địa phương tổ chức; giới thiệu người ứng cử; góp sức tham gia các hoạt động chuẩn bị, chỉnh trang, dọn dẹp khu dân cư và các công trình chào mừng... Đó là tiền đề quan trọng góp phần tổ chức thành công Đại hội XIV của Đảng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.