Văn hóa - Xã Hội

Nhiều vi phạm

Theo thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, đến hết năm 2022 toàn tỉnh có 377 cơ sở buôn bán thuốc BVTV và phân bón được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán. Ðể kiểm soát tình trạng mua bán, sử dụng thuốc BVTV sai quy định, cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường thuốc BVTV trên địa bàn. Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn chủ quan trước tác hại của thuốc BVTV với sức khỏe con người, nên vẫn lạm dụng trong sản xuất nông nghiệp. Thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho thấy, riêng lượng thuốc BVTV được cung ứng, sử dụng trên cây trồng vụ đông xuân 2021 - 2022 và vụ mùa 2022 trên địa bàn tỉnh khoảng 120,4 tấn. Trong đó, thuốc trừ cỏ 69 tấn (chiếm 57,3% lượng thuốc BVTV); thuốc trừ sâu khoảng 15 tấn; thuốc trừ bệnh 15 tấn; thuốc trừ ốc 21 tấn và 0,4 tấn các loại thuốc khác.

Qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều cơ sở kinh doanh thuốc BVTV chưa chấp hành tốt các quy định, điều kiện về kinh doanh mặt hàng này. Từ năm 2020 đến nay, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã tiến hành hàng chục cuộc thanh tra, kiểm tra và xử phạt cảnh cáo, phạt hành chính 31 cơ sở kinh doanh buôn bán thuốc BVTV vi phạm điều kiện, quy định của pháp luật. Các hành vi vi phạm chủ yếu như: Kinh doanh thuốc BVTV không có giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán; không duy trì đầy đủ các điều kiện về buôn bán thuốc BVTV theo quy định tại Ðiều 63, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật trong quá trình hoạt động kinh doanh (kho thuốc BVTV không đúng quy định, bày bán tại hành lang đường dành cho người đi bộ, không có kệ kê hàng đảm bảo theo quy định); buôn bán thuốc BVTV chung với các loại hàng hóa khác như: Lương thực, thực phẩm, hàng giải khát; buôn bán thuốc BVTV hết hạn sử dụng…

Ðiều đáng nói, qua kiểm tra, cơ quan chức năng còn phát hiện cơ sở kinh doanh thuốc BVTV ngoài danh mục cho phép lưu hành tại Việt Nam. Vụ việc điển hình là trong năm 2022, tại huyện Tuần Giáo, qua kiểm tra đối với chủ cơ sở kinh doanh, buôn bán thuốc BVTV của T.H.D. có địa chỉ ở bản Sái Ngoài, xã Quài Cang, lực lượng chức năng đã phát hiện chủ cửa hàng buôn bán loại thuốc không có tên trong danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam là Cỏ cháy 2768L do Công ty Cổ phần Vina Max Thụy Sĩ phân phối, hoạt chất Paraquat ion 200g/l; hướng dẫn sử dụng trừ cỏ dại trên đất không trồng trọt. Không có ngày sản xuất và số lô trên sản phẩm, hạn sử dụng 24 tháng. Sản phẩm dạng chai nhựa 150ml/chai với số lượng 86 chai, giá bán 20 nghìn đồng/chai. Tổng giá trị lô sản phẩm hơn 1,7 triệu đồng. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng còn phát hiện cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV đã hết hạn sử dụng với giá trị lô thuốc là gần 14,5 triệu đồng.

Không chỉ phát hiện vi phạm trong kinh doanh, buôn bán thuốc BVTV, qua kiểm tra, cơ quan chức năng còn phát hiện nhiều trường hợp người sử dụng (người dân) thuốc BVTV sai quy định. Như trường hợp của ông N.V.B. trú đội 7, xã Pom Lót (huyện Ðiện Biên) đã sử dụng thuốc BVTV không đúng với nội dung hướng dẫn, liều lượng ghi trên bao bì, nhãn mác. Hay trường hợp của gia đình bà C.T.L. bản Xôm, xã Thanh An (huyện Ðiện Biên) sử dụng thuốc BVTV không đúng quy định hướng dẫn...

Khó kiểm soát

Hiện nay, công tác quản lý Nhà nước về thuốc BVTV đang được triển khai trên các phương diện, như: Quản lý kinh doanh, buôn bán; quản lý sử dụng và quản lý thu gom bao bì thuốc BVTV. Song hiệu quả quản lý còn rất hạn chế. Mới đây, trong 2 ngày 24 - 25/8/2023, Trung tâm Y tế huyện Ðiện Biên đã tiếp nhận 20 trường hợp ở bản Co Pục, xã Thanh Nưa nhập viện trong tình trạng đau đầu, đau bụng kèm theo nôn và sốt. Nguyên nhân là do người dân uống phải nước nhiễm hoạt chất Diquat có trong thuốc diệt cỏ COCHAY 200- Chay 24h được nhân viên bảo vệ Nhà máy Thủy điện Nậm Khẩu Hu phun để diệt cỏ ở khu vực nguồn nước mà các hộ dân này lấy về sử dụng.

Trong vai người mua thuốc về phun kích thích tăng trưởng cho rau, chúng tôi được một chủ cửa hàng trên địa bàn xã Thanh Luông (huyện Ðiện Biên) giới thiệu hàng loạt các loại thuốc BVTV, phân bón dưỡng lá nhằm kích thích, tăng trưởng cho rau, như: Phân bón lá AC 30 - 10 - 10 dưỡng rau quả; thuốc điều hòa sinh trưởng GA3... Mặc dù các loại thuốc chủ cửa hàng giới thiệu cho chúng tôi đều nằm trong danh mục cho phép sử dụng tại Việt Nam, nhưng trong đó một số loại đã hết hạn và chưa được gia hạn sử dụng.

Mặc dù đã có các chế tài xử phạt đối với các hộ kinh doanh, buôn bán và sử dụng thuốc BVTV vi phạm quy định pháp luật, nhưng vì lợi nhuận nhiều hộ kinh doanh vẫn cố tình vi phạm. Như đối với các hộ kinh doanh thuốc BVTV, Nghị định 04/2020/NÐ-CP quy định phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng đối với hành vi: Buôn bán thuốc hết hạn sử dụng; buôn bán thuốc BVTV trong danh mục cấm sử dụng tại Việt Nam có khối lượng đến dưới 3kg; buôn bán thuốc không có giấy chứng nhận đủ điều kiện… Ðối với người dân sử dụng hóa chất, thuốc BVTV, thuốc thú y sai quy định và gây ô nhiễm môi trường sẽ bị phạt tiền từ 10 -  15 triệu đồng.

Theo bà Ðào Thị Khuyên, Trưởng phòng Kỹ thuật và Kiểm dịch thực vật (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh), hàng năm đơn vị đã chú trọng công tác tuyên truyền, thanh tra, kiểm tra, nhắc nhở; xử phạt các trường hợp vi phạm bị phát hiện. Tuy nhiên, do lực lượng mỏng, địa bàn rộng nên việc thanh tra, kiểm tra còn hạn chế, chưa thể triển khai đến tất cả các cơ sở kinh doanh, nhất là việc sử dụng của người dân. Thực tế, xử phạt các cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV không khó, khi tiến hành kiểm tra nếu vi phạm sẽ tiến hành xử lý nhưng để xử phạt được người sử dụng thì rất khó. Trong khi công tác quản lý của chính quyền cấp xã về kinh doanh, sử dụng thuốc BVTV chưa chặt chẽ, chưa thành lập đoàn kiểm tra hoạt động kinh doanh thuốc BVTV, thậm chí chưa nắm hết số hộ kinh doanh thuốc BVTV trên địa bàn.

Ðến nay, chưa có một tư liệu lịch sử cụ thể nào khẳng định niên đại khởi dựng của cây tháp nhưng kết quả của các nhà nghiên cứu cho thấy tháp được xây dựng vào khoảng thế kỷ XV-XVI. Tháp Chiềng Sơ là công trình kiến trúc nghệ thuật thể hiện rõ sự tài ba và sự sáng tạo nghệ thuật của nhân dân hai nước Việt - Lào. Tháp được kiến trúc theo hình nậm rượu, dưới to và phần trên nhỏ dần. Tháp cao 10,5m, bốn mặt xung quanh chân Tháp được đặt 2 chú voi ở đằng trước và 2 chú chó ở đằng sau. Tháp được xây dựng bằng gạch và vôi vữa mật. Gạch để xây tháp có hai loại đó là gạch chỉ loại cỡ lớn, dày dùng để xây dưới chân tháp, còn loại gạch nhỏ và mỏng dùng để xây trên thân, ngọn Tháp.

Phía chân Tháp được xây dựng theo hình vuông  gồm nhiều tầng xếp lên nhau làm cho dáng vẻ cây Tháp thêm phần chắc chắn, ngoài lớp gạch được trát một lớp vữa, xung quanh không trang trí hoa văn. Phần thân tháp được trang trí những họa tiết hoa văn, nổi bật là một tòa sen có sáu lớp chồng lên nhau đội lấy tòa tháp cùng với những đường nét hoa văn chìm nổi cách điệu hình chim muông, hoa lá theo bố cục từng phần rất hài hòa. Ðặc biệt hơn cả là những con rồng được đắp nổi uốn mình quanh thân tháp, đầu và đuôi rồng chụm vào nhau tạo thành hình số tám. Những con rồng này mang trên mình lớp vảy rất đặc trưng, không giống bất cứ phong cách thể hiện nào qua các thời kỳ lịch sử ở Việt Nam. Rồng có kích thước nhỏ như những con rắn mà văn hóa Ấn Ðộ giáo tôn thờ. Những họa tiết hoa văn này được bố trí hài hòa quanh thân tháp nhằm tạo điểm nhấn và tôn lên vẻ đẹp của tháp đồng thời tạo sức hấp dẫn và lôi cuốn người xem khi được chiêm ngưỡng di tích kiến trúc nghệ thuật này.

Từ phần chính của thân tháp trở lên trên được xây theo kiểu kiến trúc hình ống dạng hình lục giác, xung quanh là đường tiếp tuyến xen lẫn hình cánh sen chạy liên hoàn quanh thân tháp. Thân tháp có 3 tầng, các mặt của mỗi tầng được xây trát phẳng theo hình lục giác không trang trí hoa văn, đặc biệt phần chính giữa của mỗi tầng được xây phình to ra trông giống hình những búp sen non. Ở giữa phần giáp nối của mỗi tầng đều được trang trí hoa văn, các hoa văn được cách điệu và đắp sẵn rồi gắn vào như: hình cánh sen, hình lưỡi mác, hình mặt trời và các hình hoa lá khác; bên trong các cánh sen và lưỡi mác có gắn những miếng gương nhỏ để khi mặt trời chiều vào tỏa ánh hào quang ra xung quanh. Tầng trên cùng (ngọn tháp) được trang trí giống tầng dưới, chỉ khác về kích thước được thu nhỏ để tạo nên vẻ đẹp mềm mại và thanh tú của tháp.

Tháp Chiềng Sơ tiềm ẩn nhiều giá trị kiến trúc, lịch sử, văn hóa còn tồn tại đến ngày nay. Ðây là di tích mang giá trị nghệ thuật cao về mặt kiến trúc. Kiểu dáng của Tháp kết hợp với những họa tiết hoa văn cho thấy đây là một di sản văn hóa cổ được gửi gắm những tư duy sáng tạo, những dụng ý nghệ thuật và suy tưởng về cuộc sống của những người trực tiếp xây dựng nên tháp nói riêng và nhân dân hai dân tộc Việt - Lào nói chung. Tháp Chiềng Sơ để lại giá trị lịch sử to lớn bởi đã giúp các nhà nghiên cứu tìm ra và khẳng định được lịch sử về tình đoàn kết gắn bó lâu đời giữa hai dân tộc anh em Việt - Lào.

Ngày 7/10/2019, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 2917/KH-UBND Tổ chức thực hiện Phong trào thi đua “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở” giai đoạn 2019 - 2025. Thực hiện kế hoạch này, các huyện, thị, thành phố, sở, ngành, đơn vị trong toàn tỉnh đã cụ thể hóa, phân công phân nhiệm rõ ràng, tạo sự chuyển biến về ý thức và hành động của cán bộ, CCVC trên địa bàn.

Tại huyện Mường Ảng, để tiếp tục nâng cao công tác quản lý hành chính Nhà nước, huyện Mường Ảng xác định nhiệm vụ quan trọng là xây dựng tốt văn hóa công sở, qua đó chủ động đổi mới lề lối tác phong làm việc của cán bộ, CCVC trong phục vụ Nhân dân. Thực tế những năm qua, phong trào thi đua văn hóa công sở đã được đội ngũ cán bộ, CCVC toàn huyện tích cực hưởng ứng, coi đây là việc làm tự thân.

Bà Ðinh Thị Hoa, chuyên viên Phòng Nội vụ huyện Mường Ảng cho biết: “Bản thân tôi xác định việc tham gia xây dựng văn hóa công sở, rèn luyện đạo đức công vụ là việc làm tự thân. Trong quá trình thực hiện công việc, tiếp xúc trao đổi với đồng nghiệp trong và ngoài cơ quan, đơn vị, tôi luôn giữ tác phong lịch sự, hòa nhã, hợp tác thực hiện các nhiệm vụ chung. Khi tiếp xúc, trao đổi với Nhân dân, tận tình hướng dẫn cụ thể, cặn kẽ, coi việc phục vụ Nhân dân là nhiệm vụ của mỗi cán bộ, CCVC”.

Cũng như Mường Ảng, hưởng ứng phong trào thi đua xây dựng văn hóa công sở, các cơ quan đơn vị trên địa bàn Tuần Giáo chủ động xây dựng cơ quan đơn vị xanh, sạch, đẹp, hiện đại; ban hành các quy định, nội quy, quy chế về văn hóa công sở; đẩy mạnh cải cách hành chính, công khai, minh bạch, đơn giản hóa các thủ tục hành chính... Cán bộ CCVC thực hiện và chấp hành kỷ cương, kỷ luật hành chính; nêu cao tinh thần, thái độ làm việc, trách nhiệm, chuẩn mực trong giao tiếp, ứng xử; trang phục gọn gàng, sạch sẽ, lịch sự, phù hợp với tính chất công việc... Kết quả sau hơn 3 năm triển khai, trên địa bàn đã đăng ký và xây dựng được 5 mô hình về phong trào “Cán bộ, CCVC huyện Tuần Giáo thi đua thực hiện văn hóa công sở”, tiêu biểu là mô hình “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của ngành Giáo dục và Ðào tạo huyện.

Ðể tiếp tục triển khai hiệu quả phong trào thi đua tới các cơ quan, đơn vị, địa phương, ông Nguyễn Duy Lâm, Trưởng phòng Nội vụ huyện Tuần Giáo cho biết: Huyện xác định tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các nội dung văn hóa công vụ nhằm nâng cao nhận thức, tạo chuyển biến mạnh mẽ cho cán bộ, CCVC về tinh thần, thái độ làm việc. Chú trọng các chuẩn mực giao tiếp, ứng xử, đạo đức, lối sống, để tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ, CCVC có kỷ cương, trách nhiệm, tận tụy, chuyên nghiệp. Cùng với đó đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong việc xây dựng, nâng cao văn hóa công sở trong các cơ quan hành chính hiện nay. Vận động cán bộ, CCVC tích cực học tập nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao; gương mẫu đi đầu trong công cuộc cải cách hành chính Nhà nước...

Ðối với ngành Giáo dục và Ðào tạo, luôn là một trong những đơn vị đi đầu trong phong trào thực hiện văn hóa công sở. Hàng năm, ngành tổ chức đăng ký các mô hình điển hình thực hiện phong trào thi đua. Kết quả, giai đoạn 2019 - 2025, toàn ngành đã và đang xây dựng nhiều mô hình tiêu biểu như: Mô hình “Trường học hạnh phúc”, mô hình “Không gian cho em”, mô hình “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”, mô hình “Văn hóa công sở trong nhà trường”...

Có thể nhận thấy, các cơ quan, đơn vị giáo dục bố trí công sở, phòng làm việc, phòng học khoa học, hợp lý, gọn gàng, ngăn nắp; môi trường làm việc có cây xanh, gần gũi với thiên nhiên. Cán bộ, giáo viên các trường còn tự tay làm nhiều đồ dùng, đồ chơi phù hợp với trẻ em, tạo sự thu hút, bổ ích cho trẻ. Cán bộ, giáo viên hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm với nhau trong công tác, nhiệm vụ chuyên môn và cùng chăm sóc, dạy dỗ tốt học sinh với đa dạng hoạt động trong lớp và ngoài trời. Tại các cơ quan, đơn vị cũng đã đặt hòm thư góp ý, công khai số điện thoại để cho tổ chức, Nhân dân phản ánh về thái độ giao tiếp, phục vụ của cán bộ, CCVC, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý.

Bên cạnh những chuyển biến tích cực, thẳng thắn nhìn nhận trên địa bàn vẫn còn xảy ra tình trạng vi phạm đạo đức công vụ, ứng xử chưa tốt với đồng nghiệp, Nhân dân; việc chấp hành pháp luật ở một số đơn vị, cá nhân chưa tốt dẫn đến vi phạm pháp luật. Một bộ phận cán bộ, CCVC chưa nêu cao tinh thần trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ vẫn còn tình trạng chưa thực hiện hết trách nhiệm, đùn đẩy trách nhiệm; ý thức chấp hành về sử dụng thời giờ làm việc ở một số địa bàn, đơn vị chưa đảm bảo, vẫn còn tình trạng làm việc riêng, đi muộn, về sớm. Dù là thiểu số, nhưng những vi phạm, hành động không đẹp ấy ít nhiều làm ảnh hưởng đến hình ảnh cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị và người cán bộ, CCVC nói chung. Vì thế phong trào “cán bộ, CCVC thi đua thực hiện văn hóa công sở” cần tiếp tục được quan tâm triển khai, nghiêm túc thực hiện và kiểm tra, đánh giá, qua đó tạo những chuyển biến thực chất, lan tỏa những giá trị tốt đẹp.

Dự định đã lâu, nhưng mãi cuối tháng 8, chúng tôi mới có dịp ngược ngàn, điểm đến lần này là Nậm Nhừ xã biên giới với 100% dân cư là đồng bào dân tộc Mông. Nằm cách trung tâm huyện lỵ Nậm Pồ chỉ chừng 30km, con đường về Nậm Nhừ cũng gian nan như chính cuộc sống của người dân nơi đây. Mặc dù đường đã mở rộng, ô tô có thể vào được nhưng mặt đường vẫn lỗ chỗ “ổ gà, ổ voi”; khi trời mưa, đường lầy lội, trơn tuột, khiến chiếc xe máy của chúng tôi ì ạch gần 2 tiếng đồng hồ mới vào đến trung tâm xã. Ðón chúng tôi từ ngã ba rẽ vào trung tâm xã, sau cái bắt tay vội vã, Chủ tịch UBND xã Vàng A Thính dẫn chúng tôi “mục sở thị” một vòng quanh các bản. Chỉ tay về phía những nếp nhà nằm cheo leo trên sườn núi, Chủ tịch Vàng A Thính chia sẻ: Nậm Nhừ là xã biên giới đặc biệt khó khăn với diện tích tự nhiên 5.971,59ha, có đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Lào dài 16,870km. Những năm qua, dù đã được Ðảng, Nhà nước quan tâm đầu tư, hỗ trợ nhiều chương trình dự án, nhưng do trình độ, nhận thức của người dân còn hạn chế nên dù đã rất nỗ lực nhưng đời sống còn nhiều khó khăn, chủ yếu là “tự cung tự cấp”. Sản xuất manh mún, lạc hậu, trồng cây ngô, cây lúa theo kinh nghiệm và truyền thống canh tác bao đời truyền lại nên kém hiệu quả, khiến cuộc sống của người dân luôn trong cảnh thiếu trước hụt sau, tỷ lệ hộ nghèo cao (74,33%). Cùng với đó, hệ thống hạ tầng cơ sở, thiết chế văn hóa, các công trình phúc lợi chưa đáp ứng sản xuất… Hiện nay xã Nậm Nhừ vẫn còn 2/6 bản và 2 nhóm hộ chưa được sử dụng điện lưới quốc gia; 5/6 đường vào bản là đường đất khó đi, thu nhập bình quân mới đạt 11 triệu đồng/người/năm. Ðặc biệt, sau hơn 1 thập kỷ triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia Xây dựng nông thôn mới, dù đã rất nỗ lực nhưng tới nay xã mới cán đích 6/19 tiêu chí.

Sau 1 ngày ở trung tâm xã, chúng tôi tiêp tục vượt hơn 10km đường đất về bản Nậm Chua 1, nơi có hơn 80% là hộ nghèo. Cùng Bí thư chi bộ bản Giàng A Quang thị sát một vòng quanh Nậm Chua 1, đã phần nào hiểu được cuộc sống của người dân. Những căn nhà tuềnh toàng, những cụ già ngồi bên cửa sổ mắt trĩu nặng hướng về khoảng không vô định, những đứa trẻ gầy guộc, lem luốc. Bí thư Chi bộ Giàng A Quang giãi bày: “Con đường di chuyển tìm nơi ở và sản xuất mới của người Mông diễn ra liên tục và ròng rã qua hàng chục năm, khiến người Mông nơi đây chẳng thể nhớ nổi những nơi mình đi qua, những nơi mình đã sống. Cũng do tập quán du canh, du cư, thiếu đất, nước canh tác, sản xuất lại manh mún, nhỏ lẻ với ít lúa, ngô, sắn nên nhiều nhà không còn cái ăn vào lúc giáp hạt. Cộng thêm tập quán sinh nhiều con nên nhiều hộ trong bản luẩn quẩn trong vòng đói nghèo. Tuy nhiên, theo Bí thư Quang, dù cuộc sống vẫn còn nhiều khốn khó, nhưng hiện bà con ai nấy đều đã quyết tâm, kiên cường bám đất, bám rừng, ổn định lâu dài, dựng xây cuộc sống mới, không còn cảnh di cư nay đây mai đó nữa”.

Là địa bàn “thâm sơn cùng cốc”, khó khăn nhất trong công tác giảm nghèo ở xã biên giới Nậm Nhừ là việc chưa thay đổi được tư tưởng, cách nghĩ, cách làm của một bộ phận không nhỏ bà con nông dân. Tư tưởng trông chờ, ỷ lại, “ăn xổi”, không tích lũy, thiếu quyết tâm thoát nghèo ở một bộ phận người dân, lãng phí nguồn lao động đang là rào cản để Nậm Nhừ thực hiện thành công tiêu chí giảm nghèo. Chủ tịch UBND xã Vàng A Thính cho biết thêm: Diện tích đất canh tác chủ yếu là đất đồi hoang hóa, khô cằn, thường xuyên bị thiếu nước nên trồng cây gì, nuôi con gì đều rất khó khăn. Hiện nay, xã đã và đang tích cực vận động Nhân dân nỗ lực lao động, sản xuất, tận dụng diện tích đất tiếp tục trồng ngô, lúa, sắn, các loại cây công nghiệp... đặc biệt là phát triển chăn nuôi gia súc theo mô hình nuôi nhốt, chăn thả có người trông coi.

Xóa đói giảm nghèo là công cuộc lâu dài, đòi hỏi sự nỗ lực từ nhiều phía nhưng mấu chốt chính là người nghèo phải có quyết tâm thoát nghèo. Vì thế, với phương châm “Học hỏi cách làm hay, vận dụng sáng tạo, hợp lý, phù hợp với đặc điểm, điều kiện thực tiễn địa phương”, cấp ủy, chính quyền xã Nậm Nhừ đã phát huy vai trò đội ngũ cán bộ, đảng viên tìm hiểu tâm tư nguyện vọng, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường, tự trọng của người dân, nhất là hộ nghèo, cận nghèo. Ðồng thời, nỗ lực vận động Nhân dân thay đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác nhằm giải phóng sức lao động và nâng cao giá trị sản xuất, hiệu quả kinh tế. Từ diện tích đất đồi bạc màu, canh tác kém hiệu quả đến nay 6/6 bản của xã đã chuyển đổi thành công sang cây trồng mới (120ha trồng cây quế; 20ha sa nhân…). Ðến nay, nhờ sự hướng dẫn kỹ thuật của cán bộ khuyến nông xã, ứng dụng khoa học kỹ thuật, phân bón vào chăm sóc nên diện tích sa nhân phát triển tốt, một phần diện tích đã cho thu hoạch, xuất bán với giá thành cao, góp phần mang lại nguồn thu nhập ổn định.

Chia tay Nậm Nhừ, lưu lại trong chúng tôi là lời của Chủ tịch UBND xã Vàng A Thính: “Dù khó khăn vẫn còn trước mắt, nhưng tư duy của người dân đã bắt đầu thay đổi theo hướng tích cực. Bà con không còn bỏ đất, bỏ rừng đi như trước nữa mà yên tâm gắn bó với bản mường; đoàn kết, hỗ trợ cùng nhau xây dựng cuộc sống nơi rẻo cao biên giới Nậm Nhừ”.

Phố phường rộn rã

Mặc dù, ngày 29/9 (tức 15/8 âm lịch) mới chính ngày rằm Trung thu, song ở nhiều khu phố, tuyến đường trên địa bàn TP. Điện Biên Phủ đã rộn ràng trống Lân đón hội trăng rằm. Cao điểm là từ tối 27/9, rất nhiều phụ huynh chở theo con nhỏ với trang phục, phụ kiện rực rỡ sắc màu đến tham dự các đêm hội phá cỗ do một số cơ quan, đơn vị tổ chức. Các tuyến đường trung tâm thành phố cũng rộn rã tiếng trống thúc giục của những đoàn múa Lân.

Trong dòng người đưa con đi chơi hội trông trăng, chúng tôi gặp anh Nguyễn Việt Anh và cô con gái Nguyễn Hoàng Bảo An (bản Huổi Phạ, xã Thanh Minh, TP. Điện Biên Phủ) đang mua đồ tại một cửa hàng trên đường Võ Nguyên Giáp. Cô bé phân vân khi phải lựa chọn giữa bộ cánh tiên và những chiếc đèn lồng, đèn ông sao rực rỡ sắc màu. Dẫu vậy, đôi chân bé vẫn nhấp nhổm khi nghe tiếng trống Lân thúc giục từ xa vọng lại. Không để mất thêm thời gian, anh Việt Anh gợi ý con lấy chiếc đèn ông sao được làm bằng tre và giấy nilon.

Anh Việt Anh tâm sự: “Hai hôm nay rồi, tối nào tôi cũng cho con đi dạo phố để cảm nhận không khí trung thu. Cháu rất thích xem múa lân, rồi tận tay chạm vào hoặc giao lưu cùng con Lân, Tôn Ngộ Không trong đoàn múa. May mắn là ngày nào đi cũng gặp. Họ biểu diễn tại tổ dân phố hoặc một vài cơ quan trong thành phố.”

Trẻ con ngày nay không được tận mắt chứng kiến hoặc tự tay cắt giấy dán đầu Lân, vót tre làm đèn lồng hoặc tham gia nhiều trò chơi dân gian như thời thơ ấu của nhiều ông bố, bà mẹ, bởi mọi thứ bây giờ đều có sẵn. Song nhiều phụ huynh như anh Việt Anh vẫn luôn cố gắng để con mình có không gian hoặc tham gia trải nghiệm, tận hưởng không khí ngày Tết Trung thu truyền thống theo cách riêng.

Không có điều kiện đi rong ruổi khắp các ngõ phố, song những ngày qua chị Trần Thị Tuyến, tổ 1, phường Him Lam lại đều đặn đèo con đến hội trường tổ dân phố để cùng tham gia hoạt động chuẩn bị Trung thu. Theo chị Tuyến chia sẻ thì con gái chị được các bác trong tổ dân phố huy động vào đội văn nghệ để biểu diễn phục vụ đêm trung thu của phố tổ chức vào tối 29/9. Vì cháu đã lớn (học lớp 8) nên cũng tham gia cùng trong công tác rang trí, chuẩn bị. Chị Tuyến rất ủng hộ việc làm này, không chỉ bởi thấy con phấn khởi, mà chị xem đây là cơ hội để cháu được trải nghiệm và hiểu hơn ý nghĩa, giá trị thực sự của Tết Trung thu.

Giữ “nhịp” truyền thống

Múa Lân, rước đèn, phá cỗ… là những nét văn hóa đặc sắc, tạo nên bầu không khí sôi động, hứng khởi, mang đậm giá trị truyền thống trong dịp Tết Trung thu. Trong đó, múa Lân là môn nghệ thuật dân gian không thể thiếu. Với ý nghĩa đó, trong chuỗi hoạt động tổ chức tết Trung thu của nhiều cơ quan, đơn vị và khu dân cư đều có nội dung này. Bắt kịp xu thế, đội Lân của ông Tăng Trường Giang và người dân tổ 2, phường Mường Thanh (TP. Điện Biên Phủ) được thành lập từ năm 2010. Mỗi năm, đội phục vụ hàng chục đơn vị, tổ dân phố. Thời gian cao điểm thường diễn ra từ trước lễ Trung thu khoảng 2 ngày. Trung bình mỗi ngày diễn tại 5 – 7 địa điểm.

Cùng tham gia 1 buổi luyện tập của đội, chúng tôi cảm nhận được sự vất vả và những đòi hỏi khắt khe của nghề múa Lân. Ông Giang chia sẻ: “Múa Lân đòi hỏi khá nhiều kĩ năng trong từng động tác. Mỗi bước đi trong múa Lân được thực hiện dựa trên hình dung về bước chân của con lân. Vậy nên những người múa phải vừa khỏe khoắn, dẻo dai lại vừa khéo léo, uyển chuyển. Mỗi năm đi diễn về chúng tôi lại rút kinh nghiệm, học hỏi nhiều nơi để sửa đổi, hoàn thiện cách múa, biểu diễn cho hay hơn, hấp dẫn hơn.”

Đội Lân của ông Giang hiện có 18 người. Trong đó, múa chính gồm 8 người, phụ trách các vai: Kỳ lân, ông Địa, Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới… Các thành viên khác tham gia đánh trống, công tác phục vụ, chuẩn bị, vận chuyển. Ông Xuân Tùng năm nay 65 tuổi là một trong những thành viên diễn chính (vai Trư Bát Giới). “Vì có tuổi rồi nên múa rất nhanh mệt, nhất là những hôm cao điểm, đi diễn cả sáng và tối. Nhưng mỗi năm chỉ có một mùa nên chúng tôi cố gắng mang lại một sân chơi truyền thống ý nghĩa cho con trẻ. Mỗi lần nhìn các cháu phấn khích, thích thú sờ bụng, sờ tai hay tặng cái kẹo, cái bánh là tôi lại thấy vui, có thêm động lực.” - ông Tùng bộc bạch.

Những năm gần đây, do nhu cầu ngày một gia tăng nên nhiều nhóm múa Lân và các công ty sự kiện cũng được thành lập để kinh doanh loại hình nghệ thuật dân gian này. Giá cả cho mỗi màn biểu diễn trung bình giao động từ 1 – 3 triệu đồng, tùy thuộc vào thời lượng và độ khó của tiết mục. Ngoài ra, để góp thêm mùa trung thu trọn vẹn, ở nhiều địa bàn dân cư, tổ chức đoàn thể cũng thành lập các tổ múa Lân với quy mô nhỏ để phục vụ trẻ em trên tinh thần “cây nhà lá vườn” nhằm tạo không khí náo nhiệt, tươi vui. Nhưng, dù là nghề kiếm tiền hay phục vụ miễn phí thì đằng sau mỗi bộ đồ múa Lân màu sắc rực rỡ cũng đều thấm đẫm mồ hôi của người lao động mệt nhoài. Để rồi, giữa dòng chảy của nhịp sống hiện đại, tiếng trống Lân lại kéo mỗi người về với nét đẹp truyền thống của dân tộc.

Tại các điểm đến thăm, đại diện Tỉnh đoàn đã ân cần hỏi thăm sức khoẻ, đời sống của các em thiếu nhi và gửi lời chúc tới toàn thể cán bộ, các mẹ, các y bác sĩ và thiếu nhi đón ngày Tết Trung thu với nhiều niềm vui, trọn vẹn yêu thương.

Những món quà ý nghĩa thể hiện sự quan tâm, chia sẻ nhằm mang đến cho các em thiếu nhi một đêm hội trăng rằm vui tươi, đủ đầy. Qua đó, động viên tinh thần, tạo động lực để các em vươn lên vượt qua mọi khó khăn, trở thành người có ích cho xã hội; đồng thời góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng và toàn xã hội đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, nhất là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, mỗi học sinh được trao tặng suất học bổng trong 5 năm học với tổng trị giá 45 triệu đồng/1 học sinh. Để phát huy hiệu quả chương trình, Ban An toàn giao thông tỉnh Điện Biên và Ngân hàng Nông nghiệp & phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh tỉnh Điện Biên phối hợp quản lý và hằng năm trao trực tiếp học bổng cho các em. Ngoài học bổng của Quỹ Toyota Việt Nam, mỗi em được nhận 1 xe đạp và 1 chăn ấm với tổng trị giá 20 triệu đồng từ Đại lý Toyota Tây Bắc Sơn La.

Chương trình học bổng “Vòng tay nhân ái chia sẻ nỗi đau tai nạn giao thông” góp phần động viên và tạo động lực cho các em học sinh vượt qua khó khăn, phấn đấu vươn lên trong học tập cũng như trong cuộc sống. Đồng thời góp phần tuyên truyền nâng cao ý thức và trách nhiệm của mọi người khi tham gia giao thông và xây dựng văn hóa giao thông an toàn, thân thiện trong cộng đồng.

Theo tình huống giả định, vào hồi 9 giờ 00 phút tại bản Sam Mứn, xã Sam Mứn xảy ra cháy 1 ngôi nhà sàn làm bằng gỗ, lợp mái tranh nên lửa nhanh chóng bao trùm (tại thời điểm cháy trong nhà không có người). Ngay khi phát hiện đám cháy, người dân trong bản đã tri hô và sử dụng phương tiện tại chỗ để tổ chức chữa cháy, thông báo với trưởng bản và chính quyền xã về vụ cháy. Do đám cháy quá lớn, các phương tiện chữa cháy tại chỗ không đủ để khống chế ngọn lửa nên đã gọi điện báo cháy cho lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp qua số điện thoại 114. Ban Chỉ đạo đã huy động 8 đơn vị trên địa bàn tỉnh và các phòng nghiệp vụ thuộc Công an tỉnh, với tổng quân số 300 người tham gia. Huy động 5 xe chữa cháy chuyên dụng, 3 xe cứu thương, 2 xe bồn tiếp nước, 4 xe chở quân và 5 máy bơm chữa cháy khẩn trương có mặt tại hiện trường để tiến hành các phương án chữa cháy.

Buổi diễn tập đã cơ bản đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra. Kết quả diễn tập đã phản ánh được cơ chế thông tin, chỉ huy, điều hành phối hợp tác chiến giữa các lực lượng trong công tác chữa cháy, CNCH; nâng cao kỹ năng chữa cháy, vận dụng hiệu quả phương châm “4 tại chỗ” trong công tác chữa cháy, CNCH.

Phát biểu tại buổi diễn tập, đồng chí Lò Văn Tiến đề nghị thời gian tới, các ngành chức năng phát động sâu rộng Phong trào toàn dân tham gia PCCC, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về PCCC&CNCH, góp phần kiềm chế tối đa các thiệt hại về người và tài sản do cháy, nổ gây ra. Tổ chức tổng kiểm tra, rà soát công tác PCCC tại các nhà cao tầng, trung tâm thương mại, các cơ sở kinh doanh dịch vụ, chung cư mini, nhà trọ có mật độ người ở cao, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh có nguy cơ cháy nổ cao… để có phương án, kế hoạch bảo đảm an toàn và đối phó với các tình huống cháy, nổ có thể xảy ra. Kiên quyết xử lý nghiêm đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định về an toàn PCCC, đặc biệt là những vi phạm dẫn đến cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Thực hiện tốt công tác thẩm định đúng quy trình, quy định trong việc cấp các loại giấy phép trong lĩnh vực PCCC. Các cơ quan, đơn vị, địa phương cần phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về PCCC&CNCH. Công an tỉnh chỉ đạo lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH nghiên cứu xây dựng hoàn thiện các kỹ thuật, chiến thuật chữa cháy, CNCH phù hợp, hiệu quả đối với khu dân cư có nguy cơ cháy, nổ cao.

Nhân dịp này, UBND tỉnh tặng Bằng khen 2 tập thể và 5 cá nhân; Giám đốc Công an tỉnh tặng giấy khen 5 tập thể, 25 cá nhân có thành tích trong luyện tập, diễn tập phương án PCCC&CNCH năm 2023.